Cứ mỗi mùa xuân về, tôi hay viết một số câu chuyện vui liên quan đến năm đó, đã được đăng trên Báo Sơn La, Tập san Thông tin Khoa học và Công nghệ. Xin giới thiệu một số bài viết vui để bạn đọc tham khảo.

CHUYỆN XẢY RA CUỐI NĂM DẦN
Cuối năm Mậu Dần, Ngọc Hoàng cho gọi Hổ lên báo cáo về việc điều hành thế gian trong năm qua. Hổ ta cứ ấp a ấp úng mãi mới nói được một số việc, cuối cùng hổ đành phải thú thật:
– Tâu Ngọc Hoàng, việc điều hành thế gian năm qua vì vừa học vừa rút kinh nghiệm nên đã để xảy ra nhiều sự coó như: hạn hán, lũ lụt… cho trần gia khốn khổ. Dạ, xin Ngọc Hoàng cho hạ thần được điều hành nốt năm tới nữa thì sẽ khá hơn ạ.
– Nhà ngươi nói sao? Sang năm là năm Kỷ Mão – năm của Mèo cơ mà.
– Dạ, Hổ với Mèo có khác gì nhau đâu ạ. Cũng hình dáng và màu lông như thế cả.
– Sao lại không? Hổ là thú rừng, còn Mèo là vật nuôi trong nhà cơ mà.
– Nhưng Hổ tôi đây cũng có biết rừng là gì đâu, tôi được người nuôi từ nhỏ đấy ạ.
– Nhà ngươi đừng có nói láo. Hổ ở trong rừng chứ sao lại được người nuôi.
– Dạ nếu không tin, xin Ngọc Hoàng cứ hỏi ông Thiên Lôi đây ạ.
Ngọc Hoàng quay sang Thiên Lôi hỏi:
– Thế nhà ngươi lôi con Hổ này ở đâu ra mà ngờ ghệch thế?
– Dạ, tâu Ngọc Hoàng, hạ thần lấy con Hổ này ở một công viên ạ.
– Hả, sao lại lấy Hổ ở công viên lên gánh vác một công việc hệ trọng như vậy. Nhà ngươi thật vô trách nhiệm.
– Dạ, hạ thần cũng đã cố tìm Hổ rừng… nhưng rừng già thì chẳng còn, Hổ thì chẳng thấy đâu. Bí quá mới phải lấy Hổ công viên đấy ạ. Còn trách nhiệm thì Ngọc Hoàng phải quy cho con người chứ ạ. Chính con người đã phá hết rừng, săn hết thú.
– Đã đến thế cơ à.
Xuân Kỷ Mão 1999

NGỌC HOÀNG MUỐN CÓ QUẢ BÓNG XANH

Có nhà tỷ phú nọ thường đi du lịch bằng con tầu vũ trụ riêng của mình. Một lần để nhìn rõ Trái đất hơn, ông đã đi vào khu vực cấm của Thiên đình và bị lính của Thiên đình bắt được. Và cuộc đối thoại giữa Ngọc Hoàng và nhà tỷ phú nọ đã diễn ra.
Ngọc Hoàng:
– Tại sao nhà ngươi dám xâm phạm khu vực cấm của Thiên đình?
Nhà tỷ phú không nghĩ được cách nào đành trả lời:
– Dạ, dạ! Muôn tâu Ngọc Hoàng, hạ thần nghe nói vùng này có tầng ôzôn bị thủng, hạ thần định đến xem để tìm cách vá thôi ạ.
Ngọc Hoàng:
– A! Nhà ngươi còn dám nói đến cả việc vá tầng ôzôn cơ à? To gan quá đấy! Nhưng ngươi hãy nhìn lại những gì các ngươi đã làm dưới mặt đất cái đã.
Nhà tỷ phú:
– Dạ, Ngọc Hoàng nói sao ạ?
Ngọc Hoàng:
– Nói sao à! Chính các ngươi là thủ phạm làm thủng tầng ôzôn – chiếc áo giáp để chống tia tử ngoại mà ta đã ban cho các ngươi.
Nhà tỷ phú:
– Dạ! Làm sao mà loài người ở dưới mặt đất lại có thể làm thủng được tầng ôzôn ở tít trên trời cao này ạ. Xin Ngọc Hoàng nghĩ lại.
Ngọc Hoàng:
– Nhà ngươi còn chưa hiểu sao, chính sự hoạt động vì mục đích đáp ứng nhu cầu cuộc sống của các ngươi đã dẫn đến sự cố tai hại này. Vì nhu cầu cuộc sống, các ngươi đã sử dụng và thải vào bầu khí quyển những hoá chất như: Clo dùng trong sol khí, điều hoà không khí, công nghiệp làm lạnh, công nghiệp xốp; Brôm trong dập cháy và nông nghiệp… Đấy, chính những hoá chất đó đã làm huỷ hoại tầng ôzôn của các ngươi đấy. Nếu không được ngăn chặn ngay thì không còn lâu nữa sự sống trên Trái đất các ngươi sẽ không tồn tại… Trong khi ta đang mất ăn, mất ngủ để lo sao cho các ngươi có cuộc sống tốt đẹp hơn thì chính các ngươi lại tự huỷ hại môi trường sống của mình. Các ngươi hãy vì sự sống của Trái đất mà cùng góp sức để bảo vệ môi trường. Ta muốn nhìn thấy Trái đất của các ngươi luôn luôn có một màu xanh của sự sống như trẻ em các ngươi vẫn thường hát “quả bóng xanh bay giữa trời xanh”… Thôi cho về hạ giới và nhớ lời ta dặn.

Xuân Quý Mùi 2003
TÁO QUÂN SƠN LA ĐƯỢC KHEN

Hai ba tháng chạp vừa rồi, Táo quân Sơn La được Ngọc Hoàng khen vì đến sớm. Sau khi nghe xong báo cáo, Ngọc Hoàng hỏi:
– Năm nay sợ đến muộn như mọi năm nên nhà ngươi đi trước giờ phải không?
– Dạ, muôn tâu Ngọc Hoàng, hạ thần đi đúng giờ đấy ạ. Đến được sớm là nhờ cá chép của hạ thần năm nay to và khỏe lắm ạ !
– Sao? Năm nay cá chép của nhà ngươi to khỏe thật đấy à?
– Dạ đúng ạ! Năm nay Sơn La vừa nghiên cứu thành công đề tài khoa học Xây dựng quy trình nuôi cá thịt đạt năng suất cao, kết quả là cá lớn nhanh, năng suất đạt gần gấp 4 lần so với cách nuôi trước đây.
– Thế quy trình nuôi cá năng suất cao như thế nào? Nói cho ta nghe xem nào.
– Quy trình đã được Công ty Thủy sản I Sơn La xây dựng chi tiết, có thể tóm tắt như sau:
Đối với ao nước chảy, thuận lợi cho việc cung cấp nước, ao cần có độ sâu từ 1 đến 2 mét nước, rộng 100 mét vuông trở lên. Trước khi thả cá, cần tháo vét bùn đáy, tu sửa lại ao. Rắc vôi đều khắp đáy ao (cần 7 – 10 kg/100 m2). Thả cá theo tỷ lệ: Trắm cỏ 40% (kích cỡ 10 – 12 cm), Rô phi 20% (kích cỡ 4 – 6 cm), Mè Vinh 10% (kích cỡ 4 – 6 cm), Trôi 20% (kích cỡ 8 – 10 cm), Chép 10% (kích cỡ 4 – 6 cm). Mật độ thả 2,5 – 3 con/ m2. Thời vụ tốt nhất là tháng 3 đến tháng 4. Cách chăm sóc: Cho ăn thức ăn xanh (cỏ, lá ngô, lá sắn, lá bí, lá và thân chuối, bèo tấm…) với tỷ lệ 35 – 40% trọng lượng cá mỗi ngày. Cần bổ sung các loại thức ăn tinh gồm cám gạo 15%, bột ngô 60%, bột sắn 15%, bột đậu tương 10% phối trộn thành thức ăn tổng hợp (hoặc mua thức ăn công nghiệp Đức Sơn) với tỷ lệ 3 – 4% trọng lượng cá mỗi ngày. Mỗi ngày cho ăn 2 lần vào buổi sáng và buổi chiều. Nuôi được 5 – 6 tháng cần đánh tỉa, cuối năm thu hạch toàn bộ.
Đối với ao nước tĩnh: cần có độ sâu nước từ 1 – 1,5 m. Trước khi thả cũng cần tháo ao vét bùn và bón vôi như trên. Sau bón vôi 4 ngày cần bón 30 – 40 kg phân chuồng và 40 – 50 kg phân xanh cho 100 m2 ao. Cho nước vào ao 0,3 – 0,5 m ngâm trong 7 ngày rồi vớt hết bã xác phân xanh. Cho tiếp nước vào sâu 1 m và thả cá. Mật độ thả là 1,5 – 2 con/ m2 . Tỷ lệ thả là Trắm cỏ 10% (kích cỡ 10 – 12 cm), Rô phi 10% (kích cỡ 4 – 6 cm), Mè 10% (kích cỡ 8 – 10 cm), Trôi 60% (kích cỡ 8 – 10 cm), Chép 10% (kích cỡ 4 – 6 cm). Thời vụ thả vào tháng 3 đến tháng 4 là tốt nhất. Cho ăn mối ngày 1 lần vào buổi chiều ở một góc ao nhất định. Thức ăn xanh 20 -30% trọng lượng cá mỗi ngày. Thức ăn tinh 1 – 2% trọng lượng cá mỗi ngày. Mỗi tuần cần bón bổ sung phân chuồng 15kg/100 m2 ao. Nuôi được 5 – 6 tháng cần đánh tỉa, cuối năm thu hạch toàn bộ.
Nghe xong, Ngọc Hoàng cười vui vẻ nói:
– Hay lắm, nhà ngươi về cần triển khai ngay quy trình này đến mọi người dân. Cho phép nhà ngươi lui.
Xuân Đinh Hợi 2007

GIAO VIỆC NĂM KỶ SỬU

Năm Mậu Tý qua đi, Ngọc Hoàng gọi “trâu Sơn La” lên để bàn giao công việc của năm Kỷ Sửu. Ngọc Hoàng đưa ra một vật gì đó trông rất lạ và nói:
– Nhà ngươi là con vật to nhất trong 12 con giáp và đang được phát triển nhiều tại Sơn La nên ta trao cho ngươi điều hành công việc này ắt là tốt đẹp.
– Dạ thưa! Nhưng đó là gì ạ, hạ thần chưa nhìn thấy bao giờ ?
– Đây là mô hình bể Biogas Composite, mô hinh này đã được thử nghiệm tại Sơn La và đạt hiệu quả cao. Nếu triển khai tốt mô hình này cho các cơ sở chăn nuôi thì vừa tạo ra được khí đốt để đun nấu, thắp sáng, chạy máy phát điện vừa tạo ra nguồn phân bón hợp vệ sinh để cải tạo đất và đặc biệt là giải quyết được khâu ô nhiễm môi trường.
– Nhưng… biogas composite là gì hạ thần chưa hiểu ?
– À, đây là bể để ủ các chất hữu cơ (như phân động vật, xác động thực vật…) trong môi trường hiếm khí làm biến đổi thành khí sinh học (gas) mà thành phần chính là khí CH4. Việc sử dụng khí gas này đã xuất hiện từ đầu thế kỷ XX, nhưng với công nghệ chưa được phù hợp như bây giờ. Trước đây chủ yếu áp dụng công nghệ xây hầm vòm gạch, vòm bằng xi măng lưới thép, vòm composite vô cơ hoặc bằng túi ny lông 2 lớp… Đây là công nghệ có hiệu suất sinh khí không cao, thời gian sử dụng không được dài và khó thi công xây dựng. Vì vậy, Sở Khoa học và Công nghệ Sơn La đã triển khai thí điểm xây dựng thành công mô hình hầm biogas kiểu RDAC có dung tích lớn ứng dụng loại vật liệu composite hữu cơ, loại vật liệu này không bị tự phá hủy như các vật liệu trên, nên tuổi thọ của hầm biogas RDAC có thể đạt tới ít nhất là từ 15 – 20 năm, dễ quản lý, dễ xây dựng và giá thành lại hạ. Hiện nay, công nghệ khí sinh học đã trở thành một lĩnh vực ưu tiên trong chương trình nghiên cứu, ứng dụng, triển khai và mở rộng của Nhà nước về năng lượng mới và năng lượng tái tạo đấy.
– Vâng, thế thì tốt quá, nhưng xin Ngọc Hoàng nói thêm về sử dụng khí sinh học để chạy máy phát điện như thế nào ạ?
– Được rồi, muốn chi tiết thì nhà ngươi hãy đến sở KH&CN tìm hiểu kỹ, ta chỉ có thể nói tóm tắt như sau: Khí gas từ hầm ủ sẽ được dẫn tới hệ thống túi trữ khí, và ống dẫn khí, qua hệ thống xử lý và làm sạch khí gas rồi mới nạp vào máy phát điện. Có thể dùng máy phát điện chạy bằng xăng chuyển sang chạy bằng khí gas, nhưng phải cải tạo bộ phận đánh lửa của máy, lắp thêm bộ phối trộn không khí và khí gas, bộ lọc khí vào bộ chế hòa khí của máy theo nguyên lý chạy xăng. Cũng có thể cải tiến các máy phát điện chuyên dùng có sẵn trên thị trường, hoặc có thể chế tạo máy phát điện tái chế bằng cách dùng các động cơ ô tô cũ sẵn có trên thị trường.
– Dạ muôn tâu Ngọc Hoàng, hạ thần hiểu và nhất định sẽ triển khai công nghệ biogas composite rộng rãi trong năm Kỷ Sửu này ạ.
Xuân Kỷ Sửu 2009

TRÍ KHÔN LOÀI NGƯỜI

Năm Kỷ Sửu đã hết, chuẩn bị bước sang năm Canh Dần. Trâu và Hổ cùng nhau lên thiên đình để Ngọc Hoàng bàn giao nhiệm vụ điều hành thế gian trong năm tới. Nghĩ lại chuyện ngày xửa ngày xưa, Hổ vừa bực mình, vừa hổ thẹn. Lúc bị con người buộc vào gốc cây và đốt, Hổ giãy giụa, khi đứt giây, liền nhảy tót vào rừng ngay, không giám quay về nữa, thành ra vẫn chưa hiểu hết về trí khôn loài người nên liền gạ hỏi Trâu:

– Này bác Trâu, bác ở với loài người, chắc bác biết nhiều về trí khôn của loài người lắm đấy nhỉ. Bác có thể nói nốt cho tôi biết được không?
– Cái gì? Ông vẫn chưa chừa sao?
– Nhưng dù sao trước khi nhận nhiệm vụ điều hành thế gian thì tôi cũng muốn biết thêm nhiều trí khôn để hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao.
– Trí khôn loài người ấy à, có mà kể cả năm không hết… Nhất là trong thời kỳ khoa học và công nghệ đang phát triển như vũ bão này.
– Khoa học và công nghệ à, đó là cái gì vậy? Có phải là trí khôn không?
– À, đó là đỉnh cao của trí khôn. Khoa học là hệ thống tri thức về các hiện tượng, sự vật, quy luật của tự nhiên, xã hội và tư duy; còn công nghệ là tập hợp các phương pháp, quy trình, kỹ năng, bí quyết, công cụ, phương tiện dùng để biến đổi các nguồn lực thành sản phẩm.
– Thế nó có vai trò gì trong phát triển kinh tế xã hội.
– Khoa học và công nghệ là quốc sách hàng đầu, giữ vai trò then chốt trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, là nền tảng và động lực cho công nghiệp hoá, hiện đại hoá…
– À ra thế. Muốn điều hành tốt trong năm tới, theo bác, cần chú ý về vấn đề gì.
– Theo tôi, cần quan tâm đặc biệt đến phát triển khoa học và công nghệ, chú trọng tổng kết thực tiễn để bổ sung và phát triển lý luận; cung cấp những luận cứ khoa học cho việc hoạch định phát triển kinh tế xã hội. Kết hợp chặt chẽ nghiên cứu với ứng dụng chuyển giao công nghệ, đẩy nhanh tốc độ đầu tư đổi mới công nghệ trong các ngành, tạo nhiều ngành nghề mới có hiệu quả và sức cạnh tranh cao, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn nhằm nhanh chóng nâng cao mức sống nhân dân… Mà quan trọng nhất là phải coi việc đẩy mạnh phát triển khoa học và công nghệ là nhiệm vụ hàng đầu và thường xuyên trong cả thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.

–  Xin cám ơn bác, năm tới tôi nhất định sẽ ưu tiên đặc biệt cho khoa học và công nghệ.
– Chúc ông hoàn thành tốt công việc điều hành trong năm tới… Cổng thiên đình kia rồi, nào chúng ta cùng vào tâu với Ngọc Hoàng.
Xuân Canh Dần 2010